Trong không gian quen thuộc của Trung tâm Tường Hạnh, có những buổi học không tiếng chuông, không bảng đen, cũng chẳng có bài kiểm tra hay áp lực thành tích. Ở đó, các con ngồi quanh những chiếc bàn nhỏ màu xanh, trước mặt là giấy màu, bút dạ, keo dán, những hình tròn, cánh hoa, chiếc lá được cắt sẵn. Đó là những giờ hoạt động ngoài giờ học – nơi mỗi trải nghiệm đều trở thành một cơ hội quý giá để các con học cách chú ý, giao tiếp, phối hợp và trưởng thành theo nhịp riêng của mình.
Những đôi bàn tay còn vụng về, những ánh mắt chưa thật sự tập trung, những biểu cảm đôi khi ngập ngừng… tất cả tạo nên một bức tranh rất thật về hành trình phát triển của các bé đặc biệt đang được can thiệp tại Trung tâm. Nhưng cũng chính trong những khoảnh khắc ấy, sự kiên nhẫn, dịu dàng của thầy cô và nỗ lực âm thầm của các con đã thắp lên những thay đổi nhỏ bé mà đầy ý nghĩa.
Hoạt động hôm ấy tưởng chừng rất đơn giản: làm một bông hoa bằng giấy màu. Các con được hướng dẫn dán từng cánh hoa đỏ quanh nhụy vàng, thêm chiếc lá xanh, rồi vẽ khuôn mặt cho bông hoa của mình. Nhưng phía sau hoạt động thủ công nhẹ nhàng ấy là rất nhiều mục tiêu can thiệp được lồng ghép một cách tinh tế.
Có bé cần sự hỗ trợ gần như hoàn toàn ở những bước đầu. Thầy cô nhẹ nhàng đặt tay con lên miếng giấy, hướng dẫn cách cầm keo, cách căn chỉnh hình sao cho vừa vặn. Có bé đã có thể tự làm từng bước, chỉ cần lời nhắc nhỏ: “Con dán ở đây nhé”, “Mình gắn cánh hoa xung quanh nào”. Có bé chăm chú đến mức quên mất mọi thứ xung quanh, ánh mắt dõi theo từng chuyển động của đôi tay mình, như thể cả thế giới lúc này chỉ gói gọn trong bông hoa giấy đang dần hoàn thiện.
Những hình ảnh ấy không chỉ là hoạt động mỹ thuật đơn thuần. Đó là quá trình rèn luyện khả năng chú ý, giúp các con học cách ngồi lại với một nhiệm vụ trong một khoảng thời gian nhất định – điều mà trước đây nhiều bé gặp rất nhiều khó khăn.
Trong suốt buổi hoạt động, thầy cô không làm thay, mà làm cùng. Một bàn tay đặt nhẹ lên tay con, một ánh nhìn khích lệ, một nụ cười khi con hoàn thành được một bước nhỏ. Có những lúc con dán lệch, vẽ chưa đúng, hay vô tình làm rơi đồ dùng xuống bàn. Nhưng thay vì chỉnh sửa ngay, thầy cô kiên nhẫn chờ đợi, gợi ý để con tự thử lại.
Chính sự đồng hành ấy giúp các bé cảm nhận được cảm giác an toàn, từ đó mạnh dạn hơn trong việc thử – sai – và thử lại. Với trẻ đặc biệt, việc được tôn trọng nhịp độ cá nhân và không bị thúc ép là yếu tố vô cùng quan trọng để xây dựng sự tự tin.
Ở một góc bàn, có bé lần đầu tiên chủ động đưa tay xin bút dạ. Ở góc khác, có bé khẽ gọi “cô ơi” khi cần giúp đỡ – những hành động tưởng chừng rất nhỏ, nhưng lại là bước tiến lớn trong giao tiếp chủ động mà cả gia đình và thầy cô đều mong chờ.
Hoạt động dán – vẽ – lắp ghép giúp các bé rèn luyện vận động tinh một cách tự nhiên. Việc cầm bút, bóp keo, đặt miếng giấy đúng vị trí không chỉ là thao tác tay, mà còn là sự phối hợp giữa tay – mắt – não bộ.
Ban đầu, có bé cần rất nhiều trợ giúp để kiểm soát lực tay, tránh bôi keo quá nhiều hay làm nhàu giấy. Nhưng qua từng buổi, đôi tay con dần linh hoạt hơn, các động tác trở nên chính xác hơn. Sự tiến bộ ấy không đến trong một sớm một chiều, nhưng được tích lũy qua từng trải nghiệm nhỏ, từng lần lặp lại kiên trì.
Đặc biệt, khi con tự tay hoàn thành sản phẩm của mình, ánh mắt sáng lên niềm vui và tự hào. Có bé giơ bông hoa lên khoe, có bé mỉm cười nhìn thành quả của mình thật lâu. Đó chính là cảm xúc thành công – nền tảng quan trọng để trẻ có động lực học tập và tham gia vào các hoạt động tiếp theo.
Không chỉ là hoạt động cá nhân, buổi trải nghiệm còn mở ra cơ hội để các bé học cách tương tác xã hội. Các con ngồi gần nhau, cùng sử dụng chung không gian, chung đồ dùng. Có bé học cách chờ đến lượt mình, có bé biết đưa đồ cho bạn khi được nhắc, có bé quan sát và bắt chước cách bạn làm. Những tương tác ấy, dù còn ngắn và đơn giản, nhưng là nền móng cho kỹ năng hòa nhập sau này.
Thông qua hoạt động nhóm, các bé dần hiểu rằng xung quanh mình có bạn bè, có thầy cô, có những mối quan hệ cần được kết nối và duy trì.
Qua mỗi buổi hoạt động ngoài giờ học như thế, các bé tại Trung tâm Tường Hạnh không chỉ tạo ra những sản phẩm thủ công đáng yêu, mà còn tạo ra sự thay đổi bên trong chính mình. Đó là khả năng chú ý tốt hơn, thời gian ngồi học được kéo dài hơn. Đó là giao tiếp được cải thiện, từ ánh mắt, cử chỉ đến lời nói ngắn gọn. Đó là sự tự tin khi con nhận ra: “Con làm được”.
Những thay đổi ấy có thể chưa thật rõ ràng với người ngoài, nhưng với thầy cô và gia đình – những người đồng hành sát sao từng ngày – đó là cả một hành trình đáng trân trọng. Hoạt động ngoài giờ học tại Trung tâm Tường Hạnh không nhằm tạo ra những sản phẩm hoàn hảo, mà hướng đến sự phát triển toàn diện của từng đứa trẻ. Mỗi bông hoa giấy được hoàn thành là minh chứng cho sự cố gắng, cho niềm tin rằng với sự hỗ trợ đúng cách, mỗi đứa trẻ đều có thể tiến
